
قطره گیر اسکرابر (scrubber mist eliminator) قطعه ای کلیدی برای جداسازی قطره های مایع در سیستم اسکرابر است که به آن «دمیستر» نیز میگویند. دمیستر از خروج رطوبت، ذرات مایع و مواد شیمیایی از جریان گاز به محیط جلوگیری میکند. محل نصب و قرارگیری قطره گیر های اسکرابر در مسیر خروجی گاز اسکرابر میباشد. استفاده از سیستم قطره گیر خصوصاً در اسکرابرهایی با ارتفاع زیاد (معروف به ارتفاع ۲۰۰) الزامیست؛ چرا که نبود آن موجب هدررفت مواد شیمیایی و ایجاد آلودگی در خروجی میگردد. اصولاً قطره گیر اسکرابر را از متریالهای مقاوم در برابر خوردگی مانند پلی پروپیلن (PP) یا فایبرگلاس (FRP) میسازند. جهت انتخاب بهینه و افزایش طول عمر قطره گیر اسکرابر در ادامه به بررسی مدلهای مختلف، مزایای عملکردی و روشهای نگهداری آن میپردازیم.
چرا به قطره گیر اسکرابر نیاز داریم؟
در فرآیند اسکرابینگ مایع شستشو (معمولاً آب یا محلول شیمیایی) با جریان گاز در تماس است. در خروجی اسکرابر جریان گاز با سرعت بالا مقداری از این مایع را به صورت قطرات بسیار ریز با خود حمل میکند. اگر از قطره گیر داخل برج اسکرابر استفاده نشود:
خوردگی و رسوب: قطرات مایع حاوی آلایندهها یا مواد شیمیایی هستند که به کانالهای خروجی، فنها و محیط اطراف آسیب میرسانند.
اتلاف منابع: هدررفت مایع شستشو و مواد افزودنی افزایش مییابد.
مسائل زیست محیطی: خروج غبار مایع (احتمالاً سمی) از دودکش، استانداردهای محیط زیستی را نقض مینماید.
انواع قطره گیر اسکرابر
الف) دمیستر پد (demister pad):

دمیستر پدها شبکهای متشکل از مفتولهای درهم فشرده (مشابه پد سلولزی اما با ساختار قطری) میباشند. قاعدتاً دمیستر پد به خاطر ساختار متراکم راندمان بالایی برای جذب قطرات دارند. طراحی مسیرهای پیچیده در دمیستر پد با افزایش برخورد قطرات به سطوح مفتولی، کارایی جداسازی را بالا میبرد. نتیجتاً افت فشار در این سیستم معمولاً بیشتر از قطره گیر تیغهای است. اما دمیستر پد بازدهی بالاتری را در جداسازی قطرات ریزتر فراهم میکند.
ب) تیغه ای (blade type):

قطره گیر تیغه ای از مجموعه ای از تیغه های موازی تشکیل میشود. در ساختار قطره گیر تیغه ای تغییر مسیر ناگهانی جریان گاز یا هوا ایجاد میشود. سپس قطرات معلق آب به دلیل نیروی گریز از مرکز به سطح تیغهها برخورد کرده و جدا میشوند. قطره گیر تیغه ای داخل برج اسکرابر برای جلوگیری از خروج قطرات آب همراه با جریان هوا نصب میگردد. همچنین این قطعه بازده جداسازی بالایی (حتی بالای ۹۹٪ برای قطرات بزرگتر از ۸ تا ۱۰ میکرون) با افت فشار ناچیز ایجاد میکند.
ج) لانه زنبوری (celullar):

قطره گیر لانه زنبوری دارای ساختاری متشکل از کانالهای شش ضلعی و مشابه کندوی عسل است. این قطره گیر قطرات آب را از طریق برخورد مستقیم و کاهش سرعت جریان در حفرههای متراکم جدا میکند. قطره گیر لانه زنبوری با بهرهگیری از مساحت سطح تماس بالا برای جریانهای حجیم بسیار مناسب میباشد. همچنین در مقایسه با قطره گیر تیغه ای افت فشار کمتر و استحکام مکانیکی بالاتری ارائه میدهد.
سازه های نگهدارنده قطره گیر اسکرابر
برای نصب و استقرار قطره گیر اسکرابر سازه نگهدارنده باید طبق مشخصات زیر اجرا شود:
الف) رینگ محیطی: در بدنه داخلی اسکرابر یک رینگ جهت تحمل بار سازه داخلی تعبیه میشود.
ب) پروفیلهای نگهدارنده: بر روی رینگ مذکور پروفیلهای مقاوم (ترجیحاً فایبرگلاس) قرار میگیرند.
ج) گریتینگ (grating): به عنوان شبکه نشیمن نهایی از گریتینگهای فایبرگلاس استفاده میشود. گریتینگ علاوه بر تحمل وزن قطره گیر های اسکرابر جریان هوا را بدون افت فشار قابل توجه عبور میدهد.
نحوه کارکرد قطره گیر اسکرابر
قطره گیر اسکرابر از طریق یکی از مکانیزمهای زیر عمل میکند:
- تغییر جهت ناگهانی جریان: با ایجاد مسیرهای پرپیچ و خم (مانند تیغههای زاویهدار) قطرات مایع به خاطر اینرسی بیشتر نسبت به گاز نمیتوانند تغییر جهت سریع بدهند. پس با برخورد به سطوح جذب میشوند و نهایتاً به سمت مخزن پایین سقوط میکنند.
- برخورد مستقیم: مکانیزم عملکرد قطره گیر های مش بافته بر پایه به دام اندازی قطرات ریز اب در میان تار و پود الیاف است. قطرات اب پس از تجمیع و افزایش اندازه به راحتی از شبکه جدا و تخلیه میگردند.
جنس و متریال قطره گیر اسکرابر
الف) پلی پروپیلن (PP)
استفاده از پلی پروپیلن برای تولید قطره گیر اسکرابر به علت مقاومت عالی در برابر طیف وسیعی از اسیدها و بازها گزینه ای اقتصادی و بسیار کارآمد به شمار میرود. وزن کم PP باعث کاهش بار سازهای شده و سطح صیقلی آن از رسوبگیری حین فرآیند جلوگیری میکند. پلی پروپیلن با تحمل دمای عملیاتی تا ۸۰ درجه سانتیگراد تعادلی میان کارایی فنی و هزینههای نگهداری ایجاد میکند.
ب) استنلس استیل (SS316/L)
در محیطهایی با دمای بسیار بالا یا فشارهای دینامیکی شدید پلیمرها دچار تغییر شکل میشوند. لذا جهت طراحی قطره گیر اسکرابر در این شرایط بهرهگیری از استنلس استیل ۳۱۶ الزامیست. این آلیاژ به واسطه استحکام مکانیکی فوق العاده و پایداری در مواجهه با تنشهای حرارتی طول عمر بسیار بالایی در سیستمهای صنعتی سنگین دارد. با این حال در محیطهای حاوی مواد کلریدی باید دقت کرد که خوردگی حفرهای بر عملکرد آن تأثیر نگذارد.
فرآیند تولید سیستم قطره گیر اسکرابر

مرحله ۱: طراحی و محاسبات مهندسی
قبل از هر چیز بر اساس ابعاد برج اسکرابر و نوع گاز/ مایع ورودی مشخصات فنی تعیین میشود:
- محاسبه ارتفاع مورد نیاز (مثلاً ۲۰۰ برای ارتفاع زیاد یا ۳۰ تا ۵۰ برای تیغهای).
- تعیین جنس متریال (PP برای قطره گیر اسکرابر و FRP برای سازه نگهدارنده جهت مقاومت در مقابل اسید).
- محاسبه وزن قطره گیر اسکرابر برای تعیین ضخامت گریتینگ و پروفیلهای زیرین.
مرحله ۲: تولید قطعات پلیمری
قطعات اصلی در این مرحله با استفاده از ماشین آلات شکلدهی پلیمر تولید میشوند.
برای قطره گیر تیغه ای: استفاده از دستگاه اکسترودر برای تولید پروفیلهای PP با مقاطع لانه زنبوری یا تیغه ای.
برای گریتینگ و پروفیلها: بهرهگیری از فرآیند پولتروژن (pultrusion) برای ساخت قطعات مستحکم فایبرگلاس.
مرحله ۳: تولید قطعات مش/مفتولی
اگر طرح بر اساس دمیستر پد باشد:
مفتولهای ظریف در دستگاه بافندگی به طور متراکم درهم تنیده میشوند تا شبکه پد ساخته شود و سپس در ابعاد مورد نظر برش میخورند.
مرحله ۴: ساخت سازه نگهدارنده
در این بخش، قطعات ساخته شده در مراحل پیشین به یکدیگر متصل میشوند:
نصب رینگ: رینگ اصلی داخل محیط برج اسکرابر قرار میگیرد.
چیدن پروفیلها: پروفیلهای فایبرگلاس روی رینگ قرار میگیرند تا وزن را پخش کنند.
قرارگیری گریتینگ: گریتینگهای (PP یا FRP) روی پروفیلها نصب میگردند تا بستر یا شبکه نشیمن قطره گیر اسکرابر ایجاد شود.
مرحله ۵: نصب نهایی و تست
- قرارگیری قطره گیر اسکرابر (چه پد و چه تیغهای) روی شبکه گریتینگ.
- اطمینان از استحکام اتصالات و عدم وجود فضای خالی که باعث خروج قطرات شود.
مراحل نصب قطره گیر اسکرابر

۱. بررسی زیرساخت: تراز بودن رینگ، پروفیلها و استحکام گریتینگ (شبکه نشیمن) روی آنها.
۲. ورود و قراردهی: ورود قطره گیر اسکرابر بدون وارد کردن ضربه یا تغییر شکل به پد/ تیغهها.
۳. آب بندی لبهها: قرارگیری قطره گیر اسکرابر روی گریتینگ و اطمینان از نبود هرگونه فاصله یا فضای خالی بین لبههای قطره گیر و دیواره اسکرابر.
۴. تایید نهایی: چک کردن عدم وجود مانع در مسیر هوا و اطمینان از عدم جابجایی قطره گیر تحت جریان هوا.
نحوه نگهداری از قطره گیر اسکرابر
نگهداری از قطره گیر اسکرابر مستلزم پایش مداوم افت فشار و شستشوی منظم جهت جلوگیری از تجمع رسوبات و گرفتگی شبکه است. بازرسی سلامت فیزیکی قطعات و اطمینان از عدم خوردگی متریال کلید اصلی حفظ کارایی سیستم و پیشگیری از آسیبهای ناگهانی به تجهیزات میباشد.
خرید و سفارش قطره گیر اسکرابر دماگستر
مجموعه دماگستر با تمرکز بر ارائه محصولات با طول عمر بالا و کارایی فنی بهینه آماده همکاری با صنایع مختلف در تمامی مراحل تأمین تجهیزات آن هاست. دماگستر با تضمین انطباق دقیق سفارشات با پیشفاکتور، ارسال سریع سراسر کشور و ارائه تخفیفهای حجمی و تسهیلات پرداخت تجربهای مطمئن و اقتصادی را برای مشتریان فراهم میآورد. جهت دریافت مشاوره فنی و تأمین تجهیزات مطابق با استانداردهای دقیق صنعتی سفارش خود را از مجموعه دماگستر ثبت نمایید. کارشناسان ما آماده ارائه راهکارهای بهینهسازی و پاسخگویی به الزامات خاص پروژههای شما در زمینه تأمین قطره گیر و سایر اجزای اسکرابر هستند.
تماشا ویدیو مرتبط در کانال آپارات دماگستر
مطالب مشابه سایت دماگستر: